علائم خطرساز پس از زایمان

 پس از هر زایمانی ممکن است علائمی در برخی از مادران وجود داشته باشد که نیاز به مراجعه به پزشک دارد. بنابراین لازم است تازه‌مادران در هفته‌های بعد از زایمان به برخی از تغییرات خطرساز در بدن خود توجه کنند و در صورت مشاهدۀ هر کدام از این علائم، فوراً با پزشک خود تماس بگیرند یا در صورت قرار داشتن در شرایط اضطراری، به اورژانس مراجعه کنند. در این مطلب می‌توانید با برخی از این علائم هشداردهنده و مهم آشنا شوید.

 
 
موارد نیازمند تماس با پزشک
علائمی وجود دارد که لازم است تمام مادران پس از زایمان به آنها توجه کنند و در صورت مشاهدۀ آنها بلافاصله با پزشک تماس بگیرند. برخی از این علائم شامل موارد زیر است:
 
کاهش نیافتن خونریزی
لخته‌‌ای بزرگ‌تر از حد معمول نسبت به پریودهای قبل
ابتلا به تب، حتی تب خفیف
درد شدید و مداوم در هر نقطه از شکم یا درد در لگن
بدتر و بیشتر شدن پس‌دردها و گرفتگی‌های ناحیۀ رحم به جای بهبود
درد رو به افزایش در هر جایی از بدنتان پس از چند هفتۀ اول
هر گونه درد یا قرمزی، تورم یا ترشح در محل برش زخم سزارین
ترشحات بدبو، درد شدید یا رو به افزایش در واژن
درد شدید در ناحیۀ پرینه یا ترشح از زخم پرینه یا محل دیگر پارگی‌ها
درد هنگام خروج شیر از سینه
تورم یا قرمزی در قسمتی از سینه با علائمی شبیه سرماخوردگی یا تب
سرفه یا درد در قفسۀ سینه
درد یا سوزش مجرای ادرار هنگام دفع ادرار
نیاز به دفع ادرار و دفع نکردن ادرار
ادرار تیره، کم و خونی یا ترکیبی از این علائم
ورم و درد شدید یک‌طرفه در هر ناحیه از پا
قرمزی یا حساسیت به لمس و احساس گرمی در هر قسمت از پا
افزایش ناگهانی وزن؛ به طور معمول بیشتر از ۹۰۰ گرم در یک هفته
سردرد شدید یا مزمن
هر گونه تغییر در بینایی مثل دوبینی، تاری و کاهش دید، حساسیت به نور، کوری موقت یا نقاط چشمک‌زن جلوی دید
ورم صورت یا دست‌‌ها
درد ناحیۀ فوقانی شکم، زیر دنده‌ها و در سمت راست شکم
استفراغ شدید یا مداوم
احساس اندوه و ناامیدی شدید
 
موارد نیازمند تماس سریع با اورژانس
در صورت بروز موارد زیر که ممکن است شرایط اضطراری وجود داشته باشد، می‌توانید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید:
 
خونریزی زیاد
سرفۀ خونی
تنگی نفس یا درد قفسۀ سینه
نشانه‌های شوک مثل سرگیجه، ضعف، ضربان قلب بالا یا تپش قلب، تنفس سریع یا کوتاه، رنگ‌پریدگی، احساس بی‌قراری یا سردرگمی

 

شیردهی با وجود نوک سینۀ­ مسطح یا فرورفته

نوک سینۀ مسطح خیلی برآمده‌تر از هالۀ رنگی اطراف نوک سینه نیست و زمانی که تحریک می‌شود، برجستگی بیشتری پیدا نمی‌کند. نوک سینۀ معکوس یا فرورفته نیز با تحریک عقب می‌رود و به سمت داخل کشیده می‌شود. این نوع از نوک سینه ممکن است مسطح به نظر برسد یا ممکن است کمی گود و تورفته یا کاملاً فرورفته باشد. این ویژگی‌ها گاهی اوقات می‌تواند چفت کردن دهان نوزاد به دور سینۀ مادر و شیر خوردن را برای او دشوار کند. در این مطلب می‌توانید با شیردهی در صورت مسطح یا معکوس بودن نوک سینه و راهکارهای بهبود شیردهی در صورت فرورفتگی نوک سینه و روش استفاده از سرنگ آشنا شوید.
 
در این مقاله مطالعه می‌کنید:
امکان شیردهی با نوک سینۀ مسطح یا فرورفته
راهکارهای بهبود شیردهی در صورت فرورفتگی نوک سینه
استفاده از سرنگ برای بیرون آمدن نوک سینه هنگام شیردهی
امکان شیردهی با نوک سینۀ مسطح یا فرورفته
نوک سینۀ مسطح معمولاً مشکلی در شیردهی ایجاد نمی‌کند، مگر این که کودک شما نتواند به خوبی سینۀ شما را بگیرد یا سینه‌هایی با تولید بیش از حد شیر یا دچار احتقان پستان باشید. اگر نوک سینۀ شما فرورفته است نیز لازم است بدانید که در اغلب موارد، تغییرات سینه‌ها در دوران بارداری ممکن است نوک سینۀ شما را بیشتر از معمول برجسته کند و این مشکل برطرف شود. اما از سوی دیگر، وقتی سینه‌ها دچار احتقان می‌شود، نوک سینۀ معکوس می‌تواند حتی بیشتر به داخل کشیده شود و در موارد بسیار نادر، نوک سینه‌های عمیقاً معکوس می‌تواند مانع جریان شیر شود. بهترین راه برای فهمیدن اینکه آیا می‌توانید شیردهی کنید یا خیر، این است که شیردهی را شروع و در صورت وجود مشکل به پزشک مراجعه کنید.
 
راهکارهای بهبود شیردهی در صورت فرورفتگی نوک سینه
در هر صورتی اگر در شیردهی به نوزاد با مشکلی در نوک سینه‌ها مواجه هستید، لازم است از یک پزشک راهنمایی بخواهید. اما به‌طورکلی شیردهی بلافاصله پس از زايمان برای شروع رفع این مشکل اهميت زیادی دارد. تماس زیاد پوست با پوست با نوزادتان برقرار كنيد و بگذارید هرچه دوست دارد سینهٔ شما را بمکد، زیرا گاهی فقط تحريک نوک پستان ممكن است برای بیرون آمدن آن كافی باشد و کار خاص دیگری لازم نيست. گاهی نیز قرار گرفتن شيرخوار در يک وضعيت خاص باعث می‌شود مكيدن پستان راحت‌تر باشد. به عنوان مثال بعضی از مادران وضعيت شیردهی زير بغلی را برای موفقیت شیردهی در این وضعیت بهتر می‌دانند. هر روشی را امتحان می‌کنید، لازم است با صبر و حوصله اقدام کنید تا موفق شوید و نگذارید شیر سینهٔ شما خیلی ساده قطع شود و کودکتان از مزایای بی‌شمار شیر شما محروم شود.
 
در هفتهٔ اول يا دوم بعد از زايمان نیز سینه‌های شما نرم‌تر می‌شوند و مكيدن توسط نوزاد نیز در بيرون كشيدن نوک پستان‌ها بسیار مؤثر است. اگر نوزاد کلافه شد و تمایلی به این کار نداشت، می‌توانید سینه را کمی در دهانش بدوشید تا او شروع به مکیدن کند. همچنین پزشک یا مامای شما ممکن است توصیه کند مدت کوتاهی قبل از هر بار شیردهی از یک شیردوش سینه استفاده کنید تا نوک سینه‌هایتان برجسته شود و هنگامی که نوزاد در حال چفت کردن دهان به دور سینه است، شما بافت سینه را آرام عقب بکشید تا به بیرون زدن نوک سینه کمک کنید، ولی از فشار بیش از حد به نوک سینه خودداری کنید.
 
یک روش دیگر برای رفع این مشکل استفاده از وسیله‌ای به نام رابط سینۀ شیردهی است. این وسیله جنسی سیلیکونی دارد که روی سینه می‌چسبد و نوزاد با مکیدن سر رابط می‌تواند از سینۀ مادر شیر بخورد. توصیه می‌شود قبل از استفاده از این رابط‌ها، نظر ماما یا پزشکتان را در مورد نوع مناسب آن بپرسید. پزشک یا ماما همچنین ممکن است تکنیک‌های دیگری را مثل گذاشتن یخ روی نوک سینه برای بهبود و رفع این مشکل توصیه کند.
 
همچنین اگر بافت سینۀ شما به دلیل تزریق مایعات وریدی که از طریق سرم در بیمارستان وارد بدن شما شده، متورم است و باعث می‌شود که نوک سینۀ شما کمتر برجسته باشد، پس از خروج این مایعات از بدن، نوک سینه به حالت عادی بازمی‌گردد. در این مورد، ممکن است پزشک لازم بداند تا زمانی که نوک سینه‌ها به اندازۀ کافی برای شیردهی برجسته می‌شود، برای حدود یک هفته با دوشیدن یا پمپ شیر کودکتان را تغذیه کنید. دقت کنید که پس از دوشیدن سینه، به جای ریختن آن در شیشه‌شیر برای تغذیهٔ نوزاد، آن را با قاشق، قطره‌چکان یا فنجان‌های مخصوص نوزاد به فرزندتان بخورانید. این کار وقت‌گیر است، اما بی‌فایده نیست، پس صبر و حوصله داشته باشید و کودکتان را به طور مكرر و مرتب به سینه بگذاريد تا به خودتان و او کمک کنید.
 
 
استفاده از سرنگ برای بیرون آمدن نوک سینه هنگام شیردهی
یکی دیگر از روش‌های بیرون كشيدن نوک سینه‌ها قبل از شيردهی، استفاده از سرنگ است. براى یاد گرفتن چگونگى استفاده از سرنگ می‌توانید از پزشکتان یا مراقبان مراکز بهداشتی کمک بگیرید. اگر بخواهید خودتان هم می‌توانید برای این کار به شکل زیر اقدام کنید:
 
يک سرنگ ۱۰ سی‌سی و براى نوک سینه‌های بزرگ‌تر ۲۰ سى‌سى از داروخانه تهیه کنید.
یک کاتر یا چاقوی کوچک ولی تیز بردارید.
سر سرنگ را از کمی بالاتر از جایی كه سوزن به آن وصل می‌شود ببرید تا سر آن کاملاً باز شود.
پيستون یا دستهٔ سرنگ را حدود يک سوم کل سرنگ بكشيد تا سر آن خالی بماند.
انتهاى صاف آن طرف را که بریده‌اید روى نوک سینهٔ خود بگذارید.
نوک سینه را وارد سرنگ كنيد.
پيستون را به آرامى تا نزدیک به انتها بكشيد و ۳۰ ثانيه نگه داريد.
سپس آن را به آرامى برگردانيد تا مكش كم شود.
سرنگ را برداريد.
چند بار در روز به مدت ۳۰ ثانيه تا يک دقيقه اين كار را انجام دهيد. اگر هنگام انجام این کار درد دارید یا اگر هر مشکلی در این زمینه مواجه شده‌اید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

چه بیمارستانی را دوستدار کودک می‌گویند؟

 براى روز زایمانتان و قبل از پیدا کردن بیمارستان مورد نظر بهتر است غیر از موارد مهم در انتخاب یک بیمارستان خوب، به دوستدار کودک بودن آن نیز توجه کنید. در حال حاضر، بیشتر بیمارستان‌هاى کشور، دوستدار کودک هستند. در این بیمارستان‌ها، فرایندهاى شروع به موقع شیردهى مادر در ساعت اول تولد و تداوم شیردهى مادر به نوزاد در روزهاى بعد تا هنگام ترخیص از بیمارستان به دقت دنبال مى‌شود و همچنین آموزش‌هایی که در زمان بستری مادر و بعد از ترخیص تازه‌مادر از بیمارستان براى موفقیت و راحتى بیشتر مادران در تداوم شیردهى لازم است به آنها داده مى‌شود. شما نیز می‌توانید در روزهای قبل زایمانتان اطلاعاتی در مورد تغذیه با شیر مادر بگیرید و در در زمان مشخصی از بارداری در کلاس‌های آموزشی آمادگی زایمان نیز شرکت کنید تا برای شیردهی آماده‌تر باشید. در این مطلب می‌توانید با مفهوم بیمارستان دوستدار کودک و اهداف و اقداماتی که این بیمارستان‌ها دارد آشنا شوید.

 
در این مقاله مطالعه می‌کنید:
بیمارستان دوستدار کودک
اقدامات بیمارستان دوستدار کودک
اهداف بیمارستان دوستدار کودک
بیمارستان دوستدار کودک
بیمارستان‌های دوستدار کودک اولین بار با هدف ترویج، حفظ و حمایت از تغذیه با شیر مادر به اجرا درآمد. در گذشته کشورهای معدودی به حمایت از تغذیه با شیر مادر توجه داشتند اما امروزه طرح بیمارستان‌های دوستدار کودک تأثیر قابل سنجش و اثبات شده‌ای در ارتقای تغذیهٔ شیرخواران با شیر مادر داشته است. ترویج تغذیهٔ انحصاری با شیر مادر بهترین راهكار حفظ زندگی کودکان با رویكرد پیشگیری است. تعداد بیشماری زندگی هر ساله به واسطهٔ شیردهی انحصاری در شش ماه اول تولد و استمرار شیردهی یا همراه با تغذیهٔ تكمیلی نجات یافته‌اند.
 
تأثیر پایدار شیوه‌های مطلوب تغذیه، افزایش کودکان سالمی است که می‌توانند به پتانسیل کامل رشد و تكامل خویش دست یابند. گرچه بیمارستان دوستدار کودک نمی‌تواند تضمین کند زنانی که تغذیهٔ انحصاری با شیر مادر را شروع کرده‌اند، این شیوهٔ تغذیه را به مدت شش ماه ادامه دهند اما پژوهش‌های انجام‌شده نشان داده است که تأخیر در شروع تغذیه با شیر مادر، با شروع سریع‌تر تغذیهٔ تكمیلی و با مدت کوتاه‌تر تغذیهٔ انحصاری با شیر مادر در ارتباط است. از طرفی با ایجاد و تثبیت یک الگوی تغذیهٔ انحصاری با شیر مادر در طول زمان بستری بودن مادر در بیمارستان می‌توان یک قدم مهم برای تغذیهٔ انحصاری با شیر مادر به مدت طولانی‌تری پس از ترخیص نوزاد و مادر از بیمارستان برداشت.
 
اقدامات بیمارستان دوستدار کودک
اقدامات ساده و لی مهمی در بیمارستان‌هاى دوستدار کودک انجام می‌شود تا مادران شیردهی موفقی داشته باشند. برخی از این اقدامات به شرح زیر است:
 
بر اساس دستورالعمل‌هاى کشورى، این بیمارستا‌ن‌ها تا حد امکان از انجام سزارین، تجویز مسکن و آرام‌بخش برای مادران خودداری می‌کنند، مگر اینکه از لحاظ پزشکى ضرورت داشته باشد.
تماس پوست با پوست را بلافاصله بعد از زایمان بین مادر و نوزاد فراهم می‌کنند، چون این تماس موجب گرم نگه داشتن نوزاد و شروع تغذیه با شیر مادر می‌شود.
در این بیمارستان‌ها با توجه به مزایاى فراوان تغذیه با شیر مادر در ساعت اول تولد، حداکثر کمک‌هاى لازم به شما براى شروع شیردهى خواهد شد.
نوزاد را در تمام شبانه‌روز در کنار شما قرار می‌دهند تا بتواند به راحتى و با اطمینان و امنیت با شیر مادر تغذیه شود.
برای تشویق به تغذیهٔ انحصارى با شیر مادر، از دادن هر نوع مادهٔ غذایی و نوشیدنی‌ مثل آب آشامیدنی، آب قند و شیر خشک کمکی به شیرخوار خودداری می‌کنند، مگر اینکه ضرورت پزشکی داشته باشد.
برای نوزادانی که به دلایلی امکان تغذیهٔ مستقیم از پستان مادر را ندارند، شیر دوشیده‌شدهٔ مادر را بر حسب وضعیت مکیدن و بلعیدن او یا با لولهٔ معدی، سرنگ، قاشق و فنجان به شیرخوار می‌دهند.
از شیشه‌شیر و پستانک استفاده نمی‌کنند.
به شما توصیه می‌کنند که به علائم گرسنگی شیرخوار به موقع توجه داشته باشید و او را بر اساس میل و تقاضایش به طور مکرر و نه برحسب ساعت تغذیه کنید تا تولید شیرتان زیاد شود.
روش در آغوش گرفتن و شیردهی صحیح شیرخوار را به شما آموزش می‌دهند.
پس از ترخیصتان از بیمارستان نیز، در صورت بروز مشکلى در شیردهى با کارکنان بیمارستان تماس بگیرید. آنها با توجه به اینکه براى حمایت از تغذیهٔ شیرخوار با شیر مادر و حل مشکلات شیردهى آموزش‌هاى لازم را دیده‌اند وظیفه دارند تا به شما کمک کنند.
 
اهداف بیمارستان دوستدار کودک
در سال ۱۹۹۲، روز اول آگوست به عنوان روز جهانی شیر مادر اعلام شد و شعار یا موضوع انتخابی برای اولین سال برگزاری این روز، «راه‌اندازی بیمارستان‌های دوستدار کودک» بود که مهم‌ترین اهداف ایجاد بیمارستان‌های دوستدار کودک شامل موارد زیر است:
 
تقویت راهكارهای حفظ سلامت کودکان به کمک بیمارستان
تغییر روش‌های نادرست تغذیهٔ شیرخواران در بیمارستان‌ها و زایشگاه‌ها
افزایش مسئولیت‌پذیری، توانمند ساختن و آماده کردن مادران برای تغذیهٔ فرزندانشان با شیر مادر
پایان‌دهی به تبلیغات و توزیع رایگان و کم‌بهای شیر خشک یا شیر مصنوعی در بیمارستان‌ها

تست بارداری یا بیبی‌ چک را چه زمانی انجام دهیم

 دو نوع تست بارداری وجود دارد، یکی تست ادرار خانگی یا همان بیبی چک که از داروخانه‌ها قابل تهیه است و دیگری آزمایش خون که پزشک آن را درخواست می‌دهد یا با مراجعه به آزمایشگاه و بیمارستان می‌توانید آن را انجام دهد. همهٔ تست‌های بارداری، مقدار گنادوتروپین جفتی انسانی یا همان hCG را که یکی از هورمون بارداری است در بدنتان اندازه می‌گیرند اما این دو نوع تست از لحاظ شیوه و زمان ردیابی این هورمون با هم متفاوتند.

 
تست بیبی چک را کی می‌توانم انجام دهم؟
تست‌های بارداری خانگی یا بیبی چک اغلب تست ادرار هستند و برای بیشتر زنان، بهترین زمان برای انجام تست‌‌های بارداری چند روز پس از موعد نرمال هر ماه برای شروع پریود است. این تست‌ها مقدار هورمون گنادوتروپین جفتی یا همان hCG در ادرار را اندازه‌گیری می‌کنند اما فقط وقتی که این هورمون به سطح خاصی رسیده باشد.
 
اگر این نوع تست را خیلی زود انجام دهید، ممکن است هنوز مقدار هورمون hCG در ادرار به اندازه‌ای بالا نرفته باشد که برای مثبت شدن تست کافی باشد. اگرچه در تبلیغات برخی تست‌ها گفته می‌شود که نتایج زودتری فراهم می‌کنند، اما بیشتر تست‌های ادراری بارداری اگر چند روز پس از موعد نرمال برای شروع پریود گرفته شوند پاسخ دقیقی به شما خواهند داد.
 
چرا تست بیبی چک منفی می‌شود؟
یک تست بارداری ممکن است به دلایل مختلفی منفی شود که شامل موارد زیر است:
 
ممکن است باردار نشده باشید.
ممکن است خیلی زود تست را گرفته باشید.
ممکن است دیرتر از آنچه فکر می‌کردید تخمک‌گذاری کرده باشید و بارداری هنوز آن‌قدر پیشرفت نکرده باشد که تست بتواند سطح افزایش‌یافتهٔ هورمون hCG را ردیابی کند یا بارداری شما ممکن است شرایطی داشته باشد که روی مقدار هورمون در بدنتان تأثیر بگذارد. اگر از تست بارداری نتیجهٔ منفی گرفتید، اما هنوز پریود نشده‌اید دوباره بعد از چند روز امتحان کنید.
تست خون بارداری چیست؟
نوع دیگر تست بارداری مقدار هورمون hCG در جریان خون را اندازه می‌گیرد. آزمایشات خون حساس‌تر از تست‌های ادرار هستند. بنابراین، می‌توانند مقادیر بسیار کمتری از هورمون‌ hCG را اندازه‌گیری کنند. آنها می‌توانند بارداری را زودتر از تست‌های ادرار و معمولاً ۶ تا ۸ روز پس از تخمک‌گذاری تشخیص دهند. طبیعتاً آزمایشات خون کمی گران‌تر از خرید یک بیبی چک هستند و اغلب باید توسط پزشک درخواست شوند و برای آن لازم است که یک نمونه خون بدهید.
 
تست خون زمانی مفیدتر و لازم است که آگاهی زودتر از بارداری‌تان برای انجام یک مورد پزشکی یا سفر خاص یا مواردی از این دست حیاتی است، مثلاً اگر شما به یک رادیولوژی با اشعهٔ ایکس نیاز دارید و مطمئن نیستید که باردارید یا فقط شک دارید! در غیر این صورت می‌توانید با آرامش کامل منتظر بمانید تا پریودتان به تأخیر بیفتد تا نتیجهٔ واضحی از تست ادرار بارداری بگیرید.
 
تست منفی کاذب بارداری چیست و چقدر درست است؟
نتیجهٔ «منفی کاذب» یک تست بارداری نشان می‌دهد که شما باردار نیستید، درحالی‌که باردار شده‌اید. دقت تست بارداری خانگی بستگی به این دارد که آن را چگونه و در چه زمانی انجام دهید. بنابراین، این احتمال هست که نتیجهٔ منفی تستی که شما گرفته‌اید دقیق نباشد.
 
اگر تست درست انجام شود و باز هم نتیجه منفی باشد چه؟
اگر برای انجام تست به اندازهٔ کافی منتظر مانده‌اید و باز هم نتیجهٔ تست منفی شده است، خب احتمالاً شما باردار نیستید. بارداری تنها دلیل برای فقدان یک دوره پریود نیست. استرس، ورزش خیلی زیاد و مشکلات تیروئید از جمله مسائلی هستند که می‌توانند قاعدگی شما را به تأخیر بیندازند.
 
اگر پریودتان هفته‌ها به تأخیر افتاده است و نتیجهٔ تست بارداری مثبت نمی‌شود، با پزشک صحبت کنید تا مشخص شود که آیا باردارید یا برای منظم شدن چرخه‌های قاعدگی به کمک خاصی نیاز دارید.

درمان ناباروری به روش IUI یا تلقیح داخل رحمی اسپرم

 اولین گام برای درمان ناباروری در بسیاری از زوج‌ها، روش درمانی تلقیح داخل رحمی اسپرم یا iui است. این روش نسبت به سایر روش‌های درمانی کمک‌باروری نظیر لقاح خارج از رحم یا ivf، کمتر تهاجمی است و هزینۀ کمتری نیز دارد. در این روش، اسپرم مرد با ابزارهای خاصی درون رحم زن قرار داده می‌شود. در این مطلب با روش درمانی iui و مراحل انجام آن آشنا خواهید ‌شد.

 
 
موارد تجویز درمان به روش iui
اگر تعداد یا تحرک اسپرم‌های مرد کم باشد، معمولاً روش iui می‌تواند به بارداری زوج کمک زیادی کند. تحرک کم و ضعیف اسپرم به این معناست که اسپرم قادر به رسیدن به تخمک نیست و با استفاده از روش iui می‌توان با قرار دادن اسپرم درون رحم شانس باروری را افزایش داد. همچنین ممکن است پزشک در موارد دیگری نیز استفاده از روش iui را توصیه کند. برخی از موارد نابارروری که ممکن است پزشک درمان به روش iui را تجویز کند در زیر آمده است:
 
ناباروری با علت نامشخص
آزمایش پس از نزدیکی جنسی یا pct منفی یا ضعیف
تشکیل بافت زخم در دهانۀ رحم
غیرطبیعی بودن ترشحات دهانۀ رحم
درد شدید هنگام برقراری رابطۀ جنسی
مشکل در انزال یا کامل شدن نعوظ مرد
بیماری‌های آمیزشی نظیر ایدز یا هپاتیت در هر کدام از زوج‌ها
حساسیت زن به مایع منی یا اسپرم مرد
روش iui همچنین در مواردی که زن، اسپرم را از یک اهداکننده دریافت می‌کند یا زمانی که مردی اسپرم خود را قبل از درمان سرطان منجمد می‌کند و اکنون قصد بچه‌دار شدن دارد نیز کاربرد دارد.
 
مراحل انجام iui
انجام روش iui نیازمند تخمک‌گذاری، حداقل یک لولۀ رحم باز و نمونۀ مایع منی حاوی اسپرم‌های سالم است. به هر بار انجام عمل iui، یک سیکل یا دوره می‌گویند که شامل اولین روز عادت ماهانه تا تخمک‌گذاری، تلقیح و سپس انجام تست بارداری در دو هفتۀ بعد می‌شود. مراحل انجام iui معمولاً به ترتیب زیر است:
 
تولید تخمک: تخمدان‌ها به چند روش تخمک تولید می‌کنند. ممکن است پزشک شما انجام یک دورۀ بدون محرک تخمک‌گذاری را پیشنهاد کند که در آن از داروهای باروری استفاده نمی‌شود یا ممکن است مصرف داروی باروری در ابتدای دورۀ عادت ماهانه را توصیه کند تا تخمدان‌ها با تحریک شدن توسط دارو، بیش از یک تخمک بالغ تولید کند؛ تخمدان‌های زنان معمولاً در هر ماه، یک تخمک آزاد می‌کند.
 
تعیین زمان تخمک‌گذاری: تلقیح اسپرم به درون رحم باید در زمان مشخصی نسبت به زمان تخمک‌گذاری انجام شود. برای این منظور پزشک باید بتواند زمان تخمک‌گذاری را مشخص کند. در برخی موارد ممکن است پزشک برای آزادسازی تخمک در یک زمان مشخص تزریق آمپول hcg را تجویز کند. آزادسازی تخمک، معمولاً ۳۶ ساعت بعد از تزریق این آمپول اتفاق می‌افتد. برخی از پزشکان، ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از تزریق hcg، عمل iui را انجام می‌دهند.
 
شست‌وشوی اسپرم: در روز عمل iui، مرد باید یک نمونه اسپرم بدهد که این نمونه در آزمایشگاه شست‌وشو داده ‌می‌شود. این کار باعث می‌شود که اسپرم‌های مقاوم‌تر در مقدار کمی مایع تجمع کنند.
 
تلقیح اسپرم: پزشک شما، اسپرم‌های مقاوم‌تر را از طریق یک لولۀ باریک و بلند یا همان کاتتر، مستقیماً از راه دهانۀ رحم به رحم منتقل می‌کند. این کار معمولاً بدون درد است، اما برخی زنان پس از انجام آن دچار گرفتگی خفیف ماهیچه‌ها می‌شوند. تلقیح اسپرم به داخل رحم فقط چند دقیقه طول می‌کشد.
 
تست بارداری: حدود دو هفته بعد از تلقیح اسپرم به داخل رحم، تست بارداری انجام می‌شود.
 
بعد از انجام iui، زن می‌تواند راحت به منزل برود. بسیاری از پزشکان برای اطمینان از این که در زمان تخمک‌گذاری اسپرم کافی وجود داشته باشد، نزدیکی جنسی بعد از iui را توصیه می‌کنند.
 
میزان موفقیت iui
در زوج‌هایی که مشکل ناباروری از جانب مرد است، باردار شدن به روش iui آسان‌تر از باردار شدن صرفاً با برقراری رابطۀ جنسی طبق یک برنامۀ زمانی حساب شده است. زوج‌هایی که علت ناباروری آنها نامشخص است، معمولاً با انجام iui نسبت به مصرف داروهای باروری به تنهایی، نتایج بهتری می‌گیرند. این فرایند باعث می‌شود تا لقاح به صورت طبیعی در بدن اتفاق بیفتد. درصد موفقیت iui به علت ناباروری زوج و سن آنها ارتباط دارد.
 
تحقیقات نشان داده در زوج‌هایی که علت ناباروری آنها نامشخص است، احتمال موفقیت هر دورۀ طبیعی iui، حدود ۴ تا ۵ درصد است و در صورت استفاده از داروهای باروری، احتمال باردار شدن به حدود ۱۵ درصد افزایش پیدا می‌کند. با توجه به علت ناباروری، ممکن است قبل از باردار شدن، سه یا چهار دوره iui برای یک زن انجام شود و پس از آن پزشک ممکن است سایر روش‌های کمک‌باروری مانند روش ivf را امتحان کند.
 
معایب روش iui
مصرف داروهای باروری تحریک‌کنندۀ تخمدان، احتمال دو یا چندقلوزایی را افزایش می‌دهد و بارداری چندقلو به منزلۀ بارداری پرخطر تلقی می‌شود. اگر از داروهای باروری نظیر کلومیفن‌سیترات برای افزایش تخمک‌گذاری قبل از iui استفاده شود، شانس بارداری دوقلو حدود ۱۰ درصد و در صورت مصرف گنادوتروپین‌ها این احتمال در حدود ۳۰ درصد است. مصرف گنادوتروپین‌ها احتمال بروز شکل خفیفی از سندرم تحریک بیش از حد تخمدان‌ها ( ohss) را کمی افزایش می‌دهد.
 
در این سندرم، تخمدان‌ها موقتاً بزرگ می‌شوند و مایع درون آنها به درون شکم نشت می‌کند. این سندرم ممکن است آزاردهنده باشد، اما معمولاً بدون نیاز به درمان به سرعت از بین می‌رود. در موراد بسیار معدودی ممکن است مصرف این داررو باعث بروز شکل شدید این سندرم شود که نیاز به بستری شدن دارد.

 

آزمایش های دوران بارداری

 آزمایش‌‌های بارداری یکی از اقدامات مهم برای مراقبت‌های دوران بارداری است. این آزمایش‌ها اطلاعاتی را دربارۀ سلامت شما و فرزندتان در اختیار پزشک می‌گذارد و کمک ‌‌می‌کند تا هر نوع مشکل مؤثر در سلامت جنین و شما مثل نقص‌‌های مادرزادی، بیماری‌‌های ژنتیکی و عوارض بارداری تشخیص داده شود. برخی از آزمایش‌های بارداری برای همۀ زنان تجویز می‌شود، درحالی‌که برخی از آنها فقط با توجه به شرایط زنان باردار و تشخیص پزشک تجویز خواهد شد. برخی از این آزمایش‌ها در این مطلب بررسی شده و بهتر است شما نیز اطلاعات کافی را در مورد این آزمایش‌ها داشته باشید.

 
در این مقاله مطالعه می‌کنید:
آزمایش‌‌ها و اقدامات معمول بارداری
غربالگری نقص مادرزادی جنین
​​​​​​​آزمایش‌‌های تشخیصی تهاجمی
آزمایش‌‌ها و اقدامات معمول بارداری
آزمایش‌‌های مختلفی در طول مراحل دوران بارداری انجام می‌شود. برخی از این آزمایش‌‌ها، سلامت شما را بررسی ‌‌می‌کند و برخی از آنها اطلاعاتی دربارۀ سلامت جنین در اختیار پزشک ‌‌می‌گذارد. این آزمایش‌ها به شرح زیر است:
 
آزمایش خون و ادرار: انجام آزمایش‌های معمول و روتین بارداری برای بررسی وضعیت سلامت شما ضروری است و بر حسب ضرورت، ممکن است پزشک آزمایش‌های دیگری را نیز برای شما تجویز کند. در این آزمایش‌‌ها، نمونۀ خون و ادرار شما برای وجود موارد زیر بررسی ‌‌می‌شود:
 
شمارش گلبول‌ها یا cbc و کم‌خونی
دیابت و دیابت بارداری
کم کاری یا پرکاری تیرویید
ایدز، هپاتیت b و دیگر بیماری‌‌های آمیزشی
تعیین گروه خون پدر برای تعیین rh
قند و پروتیین در ادرار
وجود عفونت در ادرار
تست کومبس غیرمستقیم در مادران rh منفی
سونوگرافی: در سونوگرافی پزشک با استفاده از امواج اولتراساند، وضعیت جفت جنین و اندام‌‌های او را بررسی می‌کند. اگر در دوران بارداری با مشکلی مواجه نشوید، سه بار سونوگرافی به صورت معمول انجام می‌شود. این سونوگرافی‌ها شامل موارد زیر است:
 
سونوگرافی اول: در هفته‌های ۱۱ تا ۱۳ بارداری و همراه با آزمایش‌های غربالگری جنین و تحت عنوان سونوگرافی nt انجام می‌شود.
سونوگرافی دوم: به شکل معمول از شروع هفتۀ ۱۶ تا قبل از پايان هفتۀ ۱۸ بارداری درخواست می‌شود. سونوگرافی هفته‌های ۱۶ تا ۱۸ بارداری بايد هدفمند و به منظور بررسی تعداد جنین، وضعیت جفت، سن بارداری و تعیین ناهنجاری‌های واضح جنین صورت می‌گیرد.
سونوگرافی سوم: در هفته‌های ۳۱ تا ۳۴ بارداری به منظور بررسی وضعیت رشد جنین، میزان مايع آمنیوتیک، نمايش جنین، وضعیت جفت و ناهنجاری‌ها درخواست داده می‌شود.
آزمایش غربالگری دیابت بارداری: به منظور غربالگری دیابت بارداری، پزشک معمولاً برای همۀ زنان باردار در هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری، آزمایش‌هایی را توصیه می‌کند. معمولاً آزمایش‌های غربالگری دیابت بارداری به دو روش انجام می‌شوند. یکی از این روش‌ها تست چالش گلوکز است. در این روش به زن باردار، ۵۰ گرم گلوکز خوراکی داده می‌شود و بعد از یک ساعت گلوکز خون از طریق یک نمونه‌گیری خون ساده اندازه‌گیری می‌شود، درصورتی‌که گلوکز خون کمتر از ۱۴۰میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، وضعیت طبیعی محسوب خواهد شد و در غیر این صورت، مرحلۀ دوم آزمایش که آزمایش تحمل گلکوز خوراکی است درخواست می‌شود. در این آزمایش ابتدا قند خون ناشتا اندازه گرفته می‌شود و سپس به فرد ۱۰۰ گرم گلوکوز خوراکی داده می‌شود و میزان قند خون سه بار؛ یک ساعت، دو ساعت و سه ساعت پس از خوردن گلوکز اندازه‌گیری می‌شود. پزشک با بررسی نتایج، تشخیص قطعی دیابت بارداری را می‌دهد. روش دیگر روش یک مرحله‌ای است که در آن آزمون چالش گلوکز حذف شده است و پزشک تست تحمل گلوکز خوراکی دو ساعته با ۷۵ گرم گلوکز را درخواست می‌کند.
 
غربالگری نقص مادرزادی جنین
آزمایش‌های غربالگری برای بررسی میزان احتمال وجود اختلالات ژنتیکی و نقص‌‌های مادرزادی در جنین استفاده می‌شود. مهم‌ترین اختلالات كروموزومی که در این غربالگری غربال می‌شود، تريزومي‌ها هستند که در این بین سندرم داون شایع‌ترین می‌باشد. آزمایش‌‌های غربالگری معمولاً میزان خطر ابتلا به یک اختلال یا بیماری را نشان ‌‌می‌دهد و پرخطر بودن یک نتیجه به این معنی نیست که کودک حتماً با آن بیماری یا اختلال متولد خواهد شد. از طرفی کم‌خطر بودن نتیجۀ یک آزمایش نیز به معنی یک بارداری بدون مشکل نخواهد بود. انجام آزمایش‌های غربالگری نقص مادرزادی جنین در بارداری به همۀ زنان توصیه می‌شود، اما اگر بر اساس نتیجۀ آزمایش‌های غربالگری یا نظر پزشک، مادر باردار در گروه پرخطر دسته‌بندی شود، پزشک ممکن است آزمایش‌های تشخیصی دیگری را نیز تجویز کند. برای بررسی اختلالات ژنتیکی و نقص‌های مادرزادی در جنین، از آزمایش‌های غربالگری به شکل‌های زیر استفاده می‌شود:
 
غربالگری سه ماهۀ اول: پزشک در حدود هفته‌های ۱۱ تا ۱۳ بارداری ‌‌می‌تواند به کمک سونوگرافی nt، وضعیت پشت گردن جنین را بررسی کند. کلفت بودن پوست پشت گردن جنین یا وجود چروک‌‌هایی در این ناحیه ‌‌می‌تواند به معنی بالا بودن احتمال سندرم داون باشد. این آزمایش همزمان با یک آزمایش خون انجام می‌شود که در آن سطح بتای آزاد گنادوتروپین جفتی انسان یا hcg و پروتئین a پلاسما (papp-a) اندازه‌گیری می‌شود. این مجموعه آزمایش با عنوان غربالگری سه ماهۀ اول شناخته می‌شود.
 
غربالگری یکپارچه: اگر در غربالگری سه ماهۀ اول امکان سونوگرافی nt وجود نداشته باشد، غربالگری یکپارچه توصیه می‌شود. در این آزمایش، پزشک با ترکیب نتیجۀ آزمایش خون هفته‌های ۱۱ تا ۱۳ و ترکیب آن با نتایج آزمایش نشانگرهای چهارگانه در هفته‌های ۱۵ تا ۱۷ به بررسی احتمال نقص‌ها می‌پردازد. نتیجۀ این آزمایش ترکیبی، خطر ابتلای جنین به سندرم داون و نقص‌های لولۀ عصبی را اندازه‌گیری ‌‌می‌کند.
 
آزمایش غربالگری سه ماهۀ دوم: پزشک در این آزمایش با بررسی نمونه خون، سطح چهار نوع مادۀ مختلف را بررسی ‌‌می‌کند که از طریق جنین و جفت به وجود آمده است. وجود میزان معینی از این موارد در خون شما می‌تواند به معنای این باشد که احتمال وجود نقص مادرزادی یا نقص لولۀ عصبی در جنین زیاد است. این آزمایش در سه ماهۀ دوم بارداری و معمولاً بین هفته‌های ۱۵ تا ۱۷ انجام ‌‌می‌شود. نتيجۀ غربالگری با گزارش درسه سطح كم‌خطر، خطر متوسط و پرخطر ارزيابي می‌شود. اگر غربالگری سه ماهۀ اول پرخطر گزارش شود، بررسی‌های بیشتری برای فرد انجام می‌شود. اگر خطر متوسط گزارش شود غربالگری سه ماهۀ سوم مورد نیاز است و اگر کم‌خطر گزارش شود، به انجام غربالگری سه ماهۀ دوم نیازی نیست ولی در شرایطی که غربالگری در سه ماهۀ اول انجام نشده باشد، غربالگری سه ماهۀ دوم مورد نیاز خواهد بود.
 
سونوگرافی آنومالی: این سونوگرافی معمولاً در هفته‌های ۱۶ تا ۱۸ بارداری انجام می‌شود و به پزشک این امکان را می‌دهد که جنین در حال رشد را مشاهده کند و به دنبال نشانه‌های خاص برخی عارضه‌های ساختاری در جنین باشد. همچنین پزشک در سونوگرافی آنومالی می‌تواند مشکلات قلب، ستون فقرات، شکم، صورت یا بخش‌های دیگر بدن جنین را تشخیص بدهد. هدف از این سونوگرافی بررسی وضعیت رشد جنین و مشکلات احتمالی در رشد اوست.
 
آزمایش dna آزاد جنینی: این آزمایش یک روش قطعی در تشخیص ناهنجاری‌های ژنتیکی است. در این آزمایش، dna جنین که از خون مادر استخراج شده است، از لحاظ وجود سندرم داون و تریزومی ۱۳ و ۱۸ بررسی می‌شود. این آزمایش از هفتۀ ۱۰ بارداری به بعد قابل انجام است. پزشکان انجام این آزمایش را فقط به زنانی توصیه ‌‌می‌کنند که بارداری پرخطر دارند. این آزمایش در حال حاضر در ایران انجام نمی‌شود. این روش به دلیل کم‌خطر بدون می‌تواند جایگزین روش‌های تهاجمی مثل آمنیوسنتز باشد و برخی آزمایشگاه‌ها، نمونه‌ها را به آزمایشگاه‌های خارج از کشور ارسال می کنند.
 
​​​​​​​آزمایش‌‌های تشخیصی تهاجمی
این نوع آزمایش‌های تشخیصی، آزمایش‌هایی تهاجمی است که برای تشخیص قطعی نقص‌های مادرزادی استفاده می‌شود. از آنجا که این آزمایش‌ها می‌تواند باعث آسیب رساندن به جنین شود، انجام آنها با احتیاط صورت می‌گیرد. در مواردی که غربالگری پرخطر باشد، معمولاً آزمایش‌های تشخیصی برای اطمینان از وجود ناهنجاری انجام می‌شود. این آزمایش‌ها به این دلیل که دقت بالایی در تشخیص دارند، تنها ملاک پزشکی قانونی برای صدور مجوز ختم بارداری است.
 
نمونه‌برداری از پرزهای جفتی یا cvs: در این آزمایش، پزشک با وارد کردن یک سوزن به داخل شکم یا وارد کردن یک لولۀ باریک به درون واژن، نمونۀ کوچکی از جفت برمی‌دارد و با بررسی نمونه، سندرم داون یا دیگر عارضه‌‌های ژنتیکی را تشخیص ‌‌می‌دهد. این آزمایش با اطمینان، وجود یا نبود مشکل را نشان ‌‌می‌دهد اما مثل آمنیوسنتز با خطر سقط جنین همراه است.
 
آمنیوسنتز (amniocentesis): پزشک با وارد کردن یک سوزن به داخل شکم مادر، نمونه‌ای از مایع اطراف جنین بر‌‌می‌دارد و آن را برای تشخیص اختلالات کروموزومی و نقص‌‌های مادرزادی بررسی ‌‌می‌کند. این آزمایش امکان تشخیص نقص‌های لولۀ عصبی را نیز برای پزشک فراهم می‌کند. آمنیوسنتز با خطراتی مانند سقط جنین همراه است. این آزمایش معمولاً در هفتۀ ۱۶ بارداری انجام می‌شود.

ممنوعیت‌های دوران بارداری

 در زمان بارداری باید بیشتر مراقب سلامت خود باشید، زیرا شما اکنون کودکی را نیز همراه دارید و سلامت شما با سلامت فرزندتان گره خورده است. در این دوران باید سبک زندگی خود را کمی تغییر دهید تا آسیبی به شما و کودک نرسد. در این مطلب می‌توانید با موارد خطرساز و برخی از مواد غذایی مضر برای دوران بارداری بیشتر آشنا شوید.

 
 
​​​​​​​پرهیز از مواد اعتیاد‌آور
سبک زندگی خطرناک ممکن است آسیب‌های جدی برای سلامت یک زن ایجاد کند. اما این خطرها در دوران بارداری علاوه بر سلامت مادر، سلامت جنین را نیز تهدید می‌کند. برخی از عادت‌های پرخطر که می‌تواند سلامت جنین و مادر را تهدید کند در زیر آمده است:
 
مصرف سیگار و دخانیات: سیگار و قلیان آن‌قدر خطر شناخته‌شده‌ای برای مادران محسوب می‌شود که تنها گفتن این جمله که برای کودک شما مضر است باید کافی باشد. تماس مادر باردار با دود سیگار افراد دیگری که با آنها زندگی می‌کند یا در محل کار او حضور دارند نیز می‌تواند بر جنین تأثیر بگذارد. تماس با دود سیگار می‌تواند منجر به سقط ناخواسته، تولد زودرس، کم‌وزنی نوزاد و مرگ جنین یا نوزاد شود.
 
مصرف الکل: الکل بسته به مقدار و تعداد دفعات مصرف می‌تواند تأثیرهای متفاوتی بر کودک در حال رشد شما داشته باشد. سندرم جنین الکلی؛ FAS، بدترین حالت ممکن است که منجر به عقب‌ماندگی شدید و سایر ناهنجاری‌ها در جنین می‌شود. سندرم جنین الکلی با نقص‌های هنگام تولد در ارتباط است و مهم‌ترین عوارض آن نیز عقب‌ماندگی ذهنی قابل پیشگیری، مشکلات مادرزادی از جمله رشد ناقص پیش یا بعد از تولد، ناهنجاری‌های صورت، اختلال در عملکرد سیستم عصبی و طیف متنوعی از اختلال در رشد اندام‌های اصلی می‌شود.
 
مصرف مواد مخدر: مصرف هر نوع مادۀ مخدر در دوران بارداری باعث می‌شود جنین در معرض این مواد قرار بگیرد و این موضوع می‌تواند منجر به افزایش میزان کم‌وزنی و آسیب به سیستم عصبی مرکزی نوزاد شود. همچنین می‌تواند باعث تأخیر یا رشد ناقص سیستم عصبی رفتاری، بروز علائم ترک مواد، ناهنجاری‌های فیزیکی مانند شکاف کام، مشکلات قلبی، نقص‌های چشمی و نقص‌هایی در صورت و سایر سیستم‌های داخلی ‌شود.
 
​​​​​​​پرهیز از تشعشعات مضر
اگرچه قرار گرفتن در معرض خطر تشعشع‌های مضر بسیار کم است اما برخی از امواج موجود در اطراف مادر ممکن است خطرهایی را برای او و جنین ایجاد کند. در زیر برخی از مواردی که با رعایت آنها می‌توانید کمتر در معرض برخی از تشعشع‌ها قرار بگیرید آمده است:
 
اشعۀ ایکس: خطرهای ناشی از مواجه شدن با اشعۀ ایکس در رادیوگرافی اندک است، البته بیشترین میزان خطر مربوط به اوایل بارداری است. احتمالاً بهترین راه برای کنترل این خطر، مطلع ساختن پزشک یا دندان‌‌پزشک از باردار بودن خودتان است. در صورت امکان بهتر است استفاده از اشعۀ ایکس تا پایان بارداری به تأخیر انداخته شود، اما در غیر این صورت ممکن است پزشک با استفاده از لباس‌های سربی مخصوص، از رسیدن اشعه به جنین جلوگیری کند.
 
مانیتور‌های قدیمی: مانیتورهای قدیمی CRT به دلیل استفاده از اشعۀ کاتدی می‌تواند باعث افزایش احتمال سقط جنین شود. بهتر است به جای این نمایشگرها از مانیتورهای LCD یا LED استفاده کنید. اگر امکان تغییر نمایشگر را ندارید، بهتر است از قرارگیری زیاد در معرض تابش کاتدی این مانیتورها پرهیز کنید.
 
امواج مایکروویو: جنین‌های در حال رشد به میزان زیادی در برابر تابش امواج مایکروویو آسیب‌پذیر هستند. مایکروفرهای داخل خانه به گونه‌ای ساخته شده‌اند که امکان خروج امواج از آن نیست اما ممکن است در مایکروفرهای قدیمی این امکان وجود داشته باشد. اگرچه تحقیقات قابل استنادی در مورد تأثیر دستگاه‌های مایکروفر خانگی بر بارداری وجود ندارد اما برخی از پزشکان توصیه می‌کنند که از وقوع آن پیشگیری کنید. پس بهتر است در تمام دوران بارداری از نزدیکی به مایکروفرهای خانگی پرهیز کنید.
 
مواد غذایی ممنوع در دوران بارداری
استفاده از برخی از مواد غذایی و مکمل‌هایی که پیش از بارداری زیاد استفاده می‌کردید یا تماس با آنها حالا و در دوران بارداری می‌تواند خطرهایی را به دنبال داشته باشد. در زیر برخی از مواد غذایی آورده شده که ممکن است سلامت شما و جنین را تهدید کند:
 
چای، قهوه و نوشابه‌ها: چای، نوشابه، قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا همه دارای کافئین هستند که مصرف زیاد آنها می‌تواند خطراتی برای کودک شما داشته باشد. همچنین غیر از وجود کافئین، برخی از کارشناسان مصرف مداوم نوشابه‌ها در دوران بارداری را با ابتلا به دیابت کودک در آینده مرتبط می‌دانند، پس در هر صورت بهتر است از مصرف نوشیدنی‌هایی مثل نوشابه و نوشایه‌های انرژی‌زا در دوران بارداری پرهیز کنید و چای و قهوه را هم به میزان مشخصی مصرف کنید. یکی از راه‌ها این است که نوشیدنی‌های مناسب دیگر را جایگزین این موارد کنید.
 
ماهی‌های دارای جیوه: مصرف ماهی در دوران بارداری نه تنها ممنوع نیست، بلکه توصیه نیز می‌شود. اما برخی از ماهی‌ها ممکن است میزان بالایی جیوه در بدن آنها باشد که مصرف آن در دوران بارداری می‌تواند بسیار خطرناک باشد. جیوه تأثیر نامناسب بر رشد مغزی و سیستم عصبی جنین می‌گذارد. معمولاً ماهی‌های بزرگ که در اقیانوس یا دریاها زندگی می‌کنند مانند کوسه‌ماهی یا ماهی تن مقدار بیشتری جیوه جذب می‌کنند. درحالی‌که ماهی‌های رودخانه و پرورشی به دلیل عمر کوتاهی که دارند، معمولاً جیوۀ بسیار کمی خواهند داشت.
 
مکمل‌های ویتامین A: حتی مصرف اندک مکمل‌های ویتامین A، خطر نقص‌های مادرزادی یا سایر مشکل‌ها را در کودک شما افزایش می‌دهد. بدترین زمان استفاده در سه ماهۀ اول است. مصرف منابع طبیعی ویتامین A مشکلی ندارد، بلکه غذاهایی مشکل‌ساز است که به ‌صورت مصنوعی تهیه شده و متاسفانه اکثر غذاها به این شکل است. شما باید برچسب روی بسته‌بندی مواد غذایی را مطالعه کنید تا مطمئن شوید که مقدار زیادی ویتامین A مصرف نمی‌کنید. سایر ویتامین‌های اشباع‌شده با چربی مانند ویتامین D ،E و K نیز می‌تواند در بدن و بافت‌های کودک جمع شود. باید در مورد مصرف دُزهای بالای قرص‌های مکمل با پزشک مشورت کنید.
 
مصرف گوشت خام یا نیم‌پز: از تماس و مصرف گوشت خام و نیم‌پز به شدت خودداری کنید. همچنین بهتر است از لمس تن گربه‌های خیابانی، تمیز کردن ظرف غذای گربه‌ای که از سلامتش اطلاعی ندارید یا عوض کردن خاک گلدان‌ها با دست بدون دستکش خودداری کنید. این موارد، به خصوص استفاده از گوشت‌خام یا نیم‌پز خطر عفونت توکسوپلاسموز؛ Toxoplasmosis را افزایش می‌دهد که موجب سقط جنین و ایجاد نقص‌های مادرزادی خواهد شد.
 
تماس نداشتن با مواد شیمیایی
تماس و استنشاق مواد شیمیایی می‌تواند اثرهای منفی روی سلامت جنین یا مادر داشته باشد. بهتر است در دوران بارداری از هر گونه تماس با مواد شیمیایی خطرناک پرهیز کنید. اگر از شوینده‌ها و مواد ضدعفونی‌کننده استفاده می‌کنید بهتر است حتماً از دستکش و ماسک استفاده کنید. برخی از مواد شیمیایی خطرناک که باید از آنها پرهیز کنید شامل موارد زیر است:
 
سموم گیاهی و حشره‌کش‌ها: آفت‌کش‌ها و سم‌ها شامل سموم حشره‌کش، نابودکنندۀ آفت گیاهان و نابودکنندۀ قارچ‌ها است که بسته به نوع مادۀ شیمیایی، مداومت، شدت تماس و سن جنین می‌تواند تأثیرهای متنوعی بر جنین داشته باشد. به ‌طور کلی بهتر است از تماس با تمام انواع آن خودداری کنید. اسپری‌های پشه و سوسک یا حشره‌کش‌های قرصی در صورت تماس مستمر و استفاده مداوم می‌تواند مشکل‌ساز باشد. همچنین شست‌وشوی نامناسب سبزی و میوه‌ها می‌تواند باعث مسمومیت شود.
 
تینر و بوی رنگ: بوی رنگ و بخار تینر می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در جنین و مادر شود. اگر در ماه‌هایی آخر بارداری هستید و قصد دارید اتاق نوزاد را رنگ کنید بهتر است تمام مدت نقاشی و همین‌طور بعد از زمانی که بوی رنگ در اتاق است خارج از خانه باشید. استفاده از رنگ‌هایی بر پایۀ آب و اکریلیک می‌تواند گزینۀ مناسب‌تری باشد.
 
ضدعفونی‌کننده و شوینده‌های خانگی: برخی از مواد شویندۀ خانگی مثل سفید‌کننده‌ها یا محلول‌ها و اسپری‌های ضدعفونی‌کنندۀ سرویس‌های بهداشتی برای سلامت مادر و جنین خطرناک است. از تماس با آنها یا استنشاق بخارهای ناشی از آن دوری و در صورت لزوم از ماسک و دستکش استفاده کنید.
 
سایر فعالیت‌ها و موارد خطرناک
بهتر است سعی کنید از موارد زیر در دوران بارداری پرهیز کنید:
 
مصرف خودسرانۀ دارو: داروهایی که در زمان باردار نبودن برای شما بی‌خطر است، در زمان بارداری می‌تواند تأثیرهای مخربی بر جنین داشته باشد. حتی اگر در فکر باردار شدن هستید، ‌باید پیش از آن در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید با پزشکتان صحبت کنید. پزشک به شما توصیه می‌کند که در طول هشت هفتۀ اول بارداری که قلب، ریه‌ها و مغز کودک شکل می‌گیرند، هیچ نوع دارویی را با تشخیص خودتان مصرف نکنید؛ این داروها شامل داروهایی مانند آسپرین و سایر داروهای بدون‌نسخه یا OTC می‌شود.
 
استرس زیاد: فشار روانی زیاد ناشی از فعالیت‌های کاری یا سایر مسائل ممکن است باعث ایجاد استرس در شما ‌شود. مادران باردار باید تا حد امکان از استرس دوری کنند. استرس می‌تواند باعث زایمان زودرس شود.
 
سونا، جکوزی و وان آب داغ: گرم شدن بدن در بارداری می‌تواند برای جنین بسیار خطرناک باشد. برای همین بهتر است در دوران بارداری از مواردی که باعث افزایش دمای بدن شما می‌شود، پرهیز کنید. استفاده از سونا، جکوزی یا وان آب داغ از مواردی است که در دوران بارداری ممنوع است.

 

آیا برگشتگی رحم به عقب باردار شدن را سخت‌ می‌کند؟

 

 
اگر خود شما هیچ‌کدام از دلایل ناباروری ندارید، انجام عمل لقاح و باردار شدنتان به توانایی اسپرم برای ورود به رحم به توانایی اسپرم برای شنا کردن،‌ غلظت مخاط دهانۀ رحم در زمانی که اسپرم آزاد شده است و فاکتورهای دیگری ارتباط دارد، نه برگشتگی رحم شما!
 
در واقع،‌ برگشتگی رحم به عقب نشانه‌ای از تنوع آناتومیکی نرمال و طبیعی است، ‌درست مثل رنگ چشم یا موها. در بیشتر زنان، رحم اندکی رو به بالا و به سمت مثانه است اما در برخی زنان کمی رو به عقب و به سمت ستون فقرات برگشته است.
 
با این حال، برگشتگی رحم به عقب می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل پنهان مثل آندومتریوز یا بیماری التهابی لگن باشد و این عارضه‌ها هستند که می‌توانند باردار شدن را مشکل‌تر کنند و نه زاویۀ رحم. آنها می‌توانند بافت زخم‌گاهی ایجاد کنند که آن هم می‌تواند ورود تخمک به لوله‌های رحمی و پیوستن به اسپرم را دشوارتر کند.
 
موقعیت قرارگیری رحم باعث ایجاد دردی نخواهد شد و درمان برگشتگی رحم به عقب ضروری نیست، اما درمان آندومتریوز یا بیماری التهابی لگن می‌توانند به شانس بالاتری برای باردار شدن منجر شوند. پس اگر در طول رابطۀ جنسی درد دارید یا پریودهای دردناکی دارید، متخصص زنان و زایمان می‌تواند یک معاینۀ فیزیکی انجام دهد تا ببینید آیا درد شما ناشی از آندومتریوز یا بیماری التهابی لگن هست یا خیر.

 

 

 

هورمون های بارداری

 نوسانات احساسی، مشکلات گوارشی و سایر سختی‌ها در دوران بارداری معمولاً به دلیل تغییر در سطح هورمون‌های بدن مادر است. هورمون‌ها در دوران بارداری همیشه در حال تغییر هستند و طی نه ماه بارداری نقش بسیار مهمی در پیشرفت بارداری و در نهایت زایمان دارند، اگرچه در این میان باعث بروز مشکلاتی مانند تهوع و سوزش سر معده نیز می‌شوند. در این مطلب با برخی از هورمون‌های مهم دوران بارداری و تأثیر آنها در بدن آشنا می‌شوید.

 
در این مقاله مطالعه می‌کنید:
هورمون گنادوتروپین جفتی انسان یا hCG
هورمون پروژسترون
هورمون استروژن
اکسی‌توسین
ریلاکسین
پرولاکتین
هورمون گنادوتروپین جفتی انسان یا hCG
هورمون گنادوتروپین جفتی انسان یا hCG، هورمونی کلیدی است که در دوران بارداری در خون ترشح می‌شود. این هورمون در واقع از چیزی ترشح می‌شود که در نهایت جفت را تشکیل می‌دهد. کار اساسی این هورمون، آماده‌سازی بدن مادر برای نگهداری و رشد جنین در داخل رحم و تأمین نیازهای آن در این زمان است. هورمون hCG همچنین مانع از تخمک‌گذاری ماهانه در تخمدان می‌شود. سطح این هورمون هشت روز پس از بارور شدن تخمک بالا می‌رود و دو تا سه ماه بعد از لقاح به اوج می‌رسد. پس از آن به آرامی پایین می‌آید و در سایر مراحل بارداری در سطح ثابتی باقی می‌ماند. در طول ۱۰ هفتۀ اول بارداری، معمولاً سطح هورمون hCG هر دو روز، دو برابر می‌شود. هورمون hCG از طریق جریان خون در کل بدن گردش می‌کند و از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود. آزمایش‌های بارداری خانگی برای تشخیص بارداری از میزان این هورمون استفاده می‌کنند، زیرا غلظت بالای hCG در ادرار نشانۀ بارداری است. هنوز علت دقیق تهوع در بارداری مشخص نیست، اما بسیاری از پزشکان بر این باورند که این عارضه به احتمال زیاد با افزایش سطح hCG مرتبط است. زنانی که سطح hCG بالاتری دارند، معمولاً تهوع و استفراغ شدیدتری نسبت به دیگر زنان دارند.
 
هورمون پروژسترون
پروژسترون در اوایل بارداری توسط کیستی در تخمدان زنان بادار به نام جسم زرد ترشح می‌شود. جسم زرد تولید پروژسترون را تا حدود هفتۀ ۱۰ ادامه می‌دهد، سپس جفت مسئولیت تولید آن را بر عهده می‌گیرد. در سه ماهۀ اول، سطح پروژسترون به صورت تصاعدی افزایش می‌یابد و سپس به وضعیت ثابتی می‌رسد. پروژسترون نقش بسیار مهمی در شل کردن ماهیچه‌های رحم و کمک به سیستم ایمنی بدن برای پذیرش DNA جنین دارد. این هورمون تمام ماهیچه‌های صاف بدن، به ویژه دیوارۀ عضلانی رحم یا شکم را شل می‌کند. همچنین باعث گشاد شدن عروق خونی در کل بدن می‌شود و فشار خون را نسبت به حالت طبیعی کاهش می‌دهد. این مسئله گاهی باعث سرگیجه و بروز سایر علائم گوارشی ناخوشایند دوران بارداری از جمله سوزش سر معده، ریفلاکس، آروغ زدن، تهوع، استفراغ، نفخ و یبوست می‌شود. پروژسترون همچنین می‌تواند باعث افزایش رشد مو شود؛ شما احتمالاً متوجۀ رشد موهای زاید در اطراف پستان و پایین شکم خود در دوران بارداری شده‌اید.
 
هورمون استروژن
استروژن نیز مانند پروژسترون تا قبل از شکل‌گیری جفت توسط جسم زرد ترشح می‌شود. این هورمون بارداری نقش مهمی در رشد و توسعۀ جنین ایفا می‌کند و به رشد برخی از اندام‌های داخلی و همچنین سایر اعضای بدن جنین کمک می‌کند. پس از پایان سه ماهۀ اول، بدن شما سطوح بالاتری از استروژن در حال گردش دارد و پس از آن به سطح ثابتی می‌رسد. استروژن باعث تحریک غدد فوق کلیوی یا آدرنال جنین برای تولید هورمون می‌شود، همچنین باعث رشد غدد فوق کلیوی جنین می‌شود. استروژن همچنین کمک می‌کند که رحم مادر بهتر نسبت به اکسی‌توسین پاسخ بدهد که یک هورمون دیگر بارداری است. افزایش سطح استروژن ممکن است باعث رشد سریع رگ‌های تار عنکبوتی روی پوست، تهوع، افزایش اشتها و تغییرات پوستی از جمله تغییر در رنگ پوست شود. اگرچه این تغییر بیشتر منجر به تیره شدن پوست می‌شود، اما در برخی از زنان می‌تواند باعث روشن شدن و درخشش بیشتر پوست شود.
 
اکسی‌توسین
بسیاری از زنان بر این باورند که هورمون اکسی‌توسین باعث شروع زایمان می‌شود. در حقیقت، سطح اکسی‌توسین با شروع زایمان بالا نمی‌رود، بلکه تنها با رسیدن به انتهای بارداری، رحم نسبت به این هورمون خیلی حساس می‌شود و واکنش نشان می‌دهد. اکسی‌توسین همچنین باعث کشیدگی دهانۀ رحم و تحریک نوک پستان‌ها برای تولید شیر می‌شود. پیتوسین دارویی است که به صورت مصنوعی از اکسی‌توسین ساخته می‌شود و معمولاً برای القای زایمان استفاده می‌شود.
 
ریلاکسین
ریلاکسین ممکن است عامل شل شدن رباط نگهدارندۀ استخوان‌های لگن و ماهیچه‌های رحم و آماده کردن بدن برای زایمان باشد. در دوران بارداری، سطح این هورمون ۱۰ برابر میزان عادی در بدن زنان است. این هورمون همچنین ممکن است باعث شل شدن رباط‌های بدن در بخش‌های مختلف مانند شانه، زانو، باسن و مچ پا شود که می‌تواند باعث بروز درد و التهاب شود و راه رفتن را با مشکل مواجه کند.
 
پرولاکتین
این هورمون تولیدکنندۀ شیر که در طول دوران بارداری ۱۰ تا ۲۰ برابر افزایش می‌یابد دارای اثری آرام‌بخش است. پرولاکتین بافت پستان را برای شیردهی آماده می‌کند.

آزمایش‌های تشخیص ناباروری در مردان

بخشی از مشکلات ناباروری زوج‌ها ناشی از ناباروری مرد است. پزشک برای تشخیص مشکلات ناباروری مرد، معاینات و آزمایش‌هایی را انجام می‌دهد. این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کند تا علت ناباروری را تشخیص و درمان مؤثری را برای بهبود باروری مرد انجام دهد. در این مطلب با آزمایش‌های تشخیص علت ناباروری در مردان آشنا می‌شوید.

 
در این مقاله مطالعه می‌کنید:
معاینات اولیۀ ناباروری
آزمایش اسپرم و مایع منی
سایر آزمایش‌ها
 
معاینات اولیۀ ناباروری
معاینات ناباروری مردان با مراجعه به اورولوژیست شروع ‌می‌شود. پزشک در جلسۀ معاینه، سوال‌هایی را مطرح می‌کند تا سابقۀ پزشکی مرد را در اختیار داشته باشد. پزشک دربارۀ مواردی مانند سوابق جراحی، بیماری‌های مزمن، داروهای مصرفی، مشکلات جنسی، سابقۀ بیماری‌های آمیزشی یا سبک زندگی و مصرف سیگار یا مواد مخدر از شما خواهد پرسید. همچنین ممکن است بیضه‌های مرد را برای بررسی مشکلات احتمالی معاینه کند. با معاینه ‌می‌توان واریکوسل را تشخیص داد، اندازۀ بیضه‌ها را نیز بررسی کرد و به احتمال وجود مشکلات هورمونی پی برد. برای ارزیابی وضعیت اسپرم، یک آزمایش اسپرم تجویز می‌شود. انجام این آزمایش و سایر آزمایش‌های تجویزی به تشخیص زودتر علل ناباروری سرعت ‌می‌بخشد.
 
آزمایش اسپرم و مایع منی
برای بررسی وضعیت اسپرم مردان، معمولاً یک آزمایش اسپرم درخواست می‌شود. در این آزمایش تعداد، شکل، میزان تحرک و دیگر متغیرهای مربوط به اسپرم توسط آزمایشگاه بررسی می‌شود. یکی از شرایط باروری وجود میزان کافی اسپرم در مایع منی مرد است، اگرچه باروری به عوامل دیگری مانند شکل و حرکت اسپرم‌ها نیز مرتبط است. بسیاری از مردانی که تعداد اسپرم کم یا مایع منی غیرطبیعی دارند، باز هم شانس باردار شدن را دارند و برخی مردان نیز با وجود مایع منی طبیعی و تعداد زیادی اسپرم سالم دچار ناباروری هستند. پزشک با بررسی نتیجۀ آزمایش اسپرم مرد، وضعیت باروری او را ارزیابی می‌کند.
 
اگر اولین آنالیز مایع منی طبیعی باشد، ممکن است برای اطمینان از نتیجه‌، درخواست انجام مجدد آن داده شود. طبیعی بودن هر دو مورد آنالیز مایع منی معمولاً به معنای وجود نداشتن مشکلات باروری جدی است. در صورت وجود مورد غیرعادی، ممکن است پزشک برای تشخیص دقیق مشکل، درخواست انجام آزمایش‌های بیشتری را بدهد. وجود نداشتن اسپرم در مایع منی می‌تواند نشانۀ انسداد در دستگاه تناسلی مرد باشد که معمولاً با عمل جراحی قابل اصلاح است. برای آزمایش اسپرم، مرد باید در آزمایشگاه مایع منی خود را جمع‌آوری و تحویل دهد. برای جمع‌آوری اسپرم معمولاً یک ظرف استریل در اختیار مرد قرار داده می‌شود و او با روش خودارضایی باید نمونۀ منی را در ظرف بریزد و تحویل دهد. این آزمایش برای گرفتن نتیجۀ دقیق‌، بهتر است سه تا شش روز بعد از آخرین انزال انجام شود و نباید هنگام جمع‌آوری نمونه از روان‌کننده استفاده کرد.
 
سایر آزمایش‌ها
پزشک اورولوژیست ممکن است برای بررسی وجود عفونت مجاری ادرار که می‌تواند در ناباروری مرد نقش داشته باشد، آزمایش ادرار درخواست کند. درصورتی‌که در ادرار اسپرم وجود داشته باشد، ممکن است پزشک به انزال پس‌گرد مشکوک شود، زیرا در این عارضه بخشی از اسپرم وارد مثانه می‌شود. این عارضه معمولاً به دلیل اختلال در دریچه‌های مثانه و به خاطر عمل جراحی در گذشته اتفاق می‌افتد. همچنین در صورت وجود نداشتن اسپرم در آزمایش اسپرم، پزشک برای بررسی انسداد لوله‌های بیضه، درخواست سونوگرافی یا رادیوگرافی می‌کند. پزشک ممکن است برای بررسی احتمال وجود واریکوسل، علاوه بر معاینات، سونوگرافی از بیضه را نیز توصیه کند. در این روش پزشک با اطمینان می‌تواند مشکل واریکوسل را تشخیص دهد.
 
صفحه قبل 1 2 صفحه بعد